Tứ Phủ và hình tượng trong thời trang: Trang phục hầu đồng truyền cảm hứng 

Tín ngưỡng Tứ Phủ, với nghi lễ hầu đồng đặc trưng, không chỉ là di sản văn hóa tâm linh sâu sắc của người Việt mà còn là nguồn cảm hứng phong phú cho lĩnh vực thời trang hiện đại. Những bộ trang phục rực rỡ, tinh xảo trong hầu đồng đã khơi nguồn sáng tạo cho nhiều nhà thiết kế, giúp họ tạo nên những tác phẩm độc đáo, kết nối giữa truyền thống và hiện đại. Bởi trong mỗi bộ áo hầu, không chỉ có màu sắc lộng lẫy hay kỹ thuật thêu tay cầu kỳ – mà còn là một hệ thống biểu tượng văn hóa và tâm linh vô cùng phong phú. Màu sắc trong trang phục hầu đồng không đơn thuần để trang trí mà mang ý nghĩa tượng trưng cho bốn phủ: đỏ của Thiên Phủ, xanh của Nhạc Phủ, trắng của Thoải Phủ và vàng của Địa Phủ. Mỗi lớp áo, mỗi đường viền, mỗi hoa văn rồng – phượng – hoa sen… đều là những dấu ấn mang tính thiêng liêng và nghệ thuật, gắn liền với các vị Thánh trong hệ thống tín ngưỡng Tứ Phủ.

Họ không chỉ “mượn” hình ảnh từ trang phục hầu đồng để làm đẹp bề ngoài – mà còn khai thác câu chuyện văn hóa phía sau, để mỗi thiết kế là một cuộc đối thoại giữa quá khứ và hiện tại. Đó có thể là chiếc áo dài cách tân với màu đỏ rực và chi tiết rồng thêu tay tinh xảo. Đó cũng có thể là một bộ dạ phục lấy cảm hứng từ khăn chầu, áo mớ ba mớ bảy, nhưng được đưa vào phom dáng hiện đại, chất liệu xuyên thấu, kết hợp cùng phụ kiện bản lớn tái hiện lại sự linh thiêng.

Việc đưa biểu tượng Tứ Phủ vào thời trang không chỉ làm giàu cho mỹ cảm đương đại, mà còn là cách để gìn giữ, lan tỏa những giá trị tinh thần sâu sắc của văn hóa Việt. Nó khơi dậy sự tự hào dân tộc, sự thấu hiểu và trân trọng di sản. Đồng thời, nó tạo ra một sân chơi mới mẻ, nơi mà nghệ thuật, văn hóa và tâm linh cùng song hành – mở ra một dòng chảy sáng tạo vừa gắn kết với cội nguồn, vừa không ngừng chuyển động về phía trước.

Tại đấu trường Hoa hậu Hoàn vũ 2023, đại diện Việt Nam – Bùi Quỳnh Hoa – đã xuất hiện trong bộ trang phục dân tộc mang tên "Cô Sen", lấy cảm hứng từ nghi lễ hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ Phủ – một di sản văn hóa phi vật thể của người Việt đã được UNESCO công nhận. Sự lựa chọn này không chỉ mang tính sáng tạo mà còn thể hiện niềm tự hào sâu sắc đối với bản sắc tâm linh dân tộc.

Với sắc đỏ chủ đạo, bộ trang phục tượng trưng cho Thiên Phủ – phủ Trời – nơi ngự trị của Thánh Mẫu Thượng Thiên, cũng là màu đại diện cho uy quyền, may mắn và thịnh vượng trong văn hóa Việt. Phom dáng áo tứ thân truyền thống được cách tân khéo léo để phù hợp với dáng vóc trình diễn trên sân khấu quốc tế nhưng vẫn giữ được hồn cốt văn hóa. Các họa tiết thêu tay hình chim phụng và hoa sen không chỉ làm tăng vẻ đẹp mỹ thuật mà còn mang tính biểu tượng sâu sắc: chim phụng đại diện cho sự cao quý, quyền lực; hoa sen là biểu tượng của sự tinh khiết, vươn lên từ bùn lầy mà vẫn giữ trọn vẻ thanh cao – đúng như tinh thần của người phụ nữ Việt.

Ngoài phần trang phục, tổng thể tạo hình của Bùi Quỳnh Hoa còn được chú trọng từng chi tiết: từ kiểu tóc búi cao cổ điển, đến phụ kiện mô phỏng khăn chầu và thắt lưng ngũ sắc – tất cả đều gợi nhớ đến hình ảnh những thanh đồng trong nghi lễ hầu đồng – nơi con người trở thành chiếc cầu nối giữa trần thế và thần linh.

Bộ trang phục "Cô Sen" không chỉ gây ấn tượng bởi vẻ đẹp rực rỡ, mà còn chạm đến cảm xúc và lòng tự hào dân tộc của người xem. Nó là minh chứng cho thấy: văn hóa truyền thống hoàn toàn có thể bước ra sân khấu toàn cầu, vừa giữ được chiều sâu bản sắc, vừa mang tính thời trang và hiện đại.

Trong bối cảnh mà các phần thi trang phục dân tộc trên đấu trường sắc đẹp ngày càng trở thành nơi để các quốc gia "kể chuyện bằng thời trang", "Cô Sen" đã thực sự trở thành một bản tuyên ngôn mềm mại nhưng mạnh mẽ của Việt Nam – nơi mà cái đẹp không chỉ để ngắm, mà còn để cảm, để hiểu và để tự hào.

Trang phục hầu đồng với vẻ đẹp rực rỡ và ý nghĩa sâu sắc đã trở thành nguồn cảm hứng vô tận cho các nhà thiết kế thời trang hiện đại. Sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại trong các thiết kế này không chỉ tôn vinh di sản văn hóa dân tộc mà còn mở ra những hướng đi mới cho ngành thời trang Việt Nam trên bản đồ thế giới.