Tứ Phủ là một nhánh thờ quan trọng trong Đạo Mẫu, mang chiều dài lịch sử sâu sắc cùng số lượng tín đồ đông đảo. Được hình thành và phát triển mạnh mẽ từ miền Bắc Việt Nam, Đạo Mẫu Tứ Phủ không chỉ là một tín ngưỡng dân gian mà còn là sợi dây tâm linh kết nối con người với cõi thiêng, lan tỏa khắp mọi miền đất nước, trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người Việt.
Vị thần chủ tối cao của Đạo Mẫu Tứ Phủ chính là Thánh Mẫu Liễu Hạnh – một trong "Tứ Bất Tử" của Việt Nam. Mẫu Liễu Hạnh không chỉ là một vị thần linh thiêng, mà còn là biểu tượng của sự bao dung, che chở và lòng nhân từ. Thần tích về Mẫu xuất hiện từ thế kỷ XV, thời nhà Lê, kể về một tiên nữ giáng trần để hóa độ chúng sinh, ban phước lành cho muôn dân, đồng thời cũng là hiện thân của tinh thần tự do, sức mạnh của người phụ nữ trong văn hóa Việt Nam. Những câu chuyện về Mẫu không chỉ phản ánh niềm tin vào sự bảo hộ từ thế giới tâm linh, mà còn thể hiện triết lý nhân sinh sâu sắc, nơi con người hướng về cái thiện, tìm kiếm sự bình an trong đời sống.
Hình tượng Thánh Mẫu Liễu Hạnh
Tín ngưỡng Tứ Phủ quan niệm rằng vũ trụ rộng lớn được chia thành bốn cõi linh thiêng, tượng trưng cho sự vận hành hài hòa của thiên nhiên và con người: Thiên Phủ (bầu trời), Địa Phủ (mặt đất), Thoải Phủ (sông nước), và Nhạc Phủ (núi rừng). Mỗi cõi này được cai quản bởi một phủ riêng, nơi các vị thần linh giữ vai trò bảo hộ, phù trợ con người. Chính vì vậy, hệ thống tín ngưỡng này được gọi là Tứ Phủ – thể hiện sự giao hòa giữa trời, đất, nước, núi rừng, cũng là sự cân bằng của vạn vật trong vũ trụ.
Các vị thánh trong Tứ Phủ
Trong lòng những người con Đạo Mẫu, Tứ Phủ không chỉ là nơi thờ tự mà còn là chốn linh thiêng để mỗi người tìm về, gửi gắm niềm tin, cầu mong bình an, sức khỏe và may mắn. Giữa làn khói hương nghi ngút, giữa tiếng trống, tiếng đàn vang vọng trong các buổi hầu đồng, người ta như cảm nhận được sự hiện diện của thần linh, như được tiếp thêm sức mạnh tinh thần để vượt qua những sóng gió trong cuộc sống. Chính những giá trị đó đã khiến Đạo Mẫu Tứ Phủ không chỉ trường tồn qua bao thế kỷ mà còn ngày càng lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống tâm linh của người Việt.