Danh xưng đầy đủ của các Ngài là Tứ Phủ Thập Nhị Vị Anh Linh Công Chúa [四府十二位英靈公主], hay còn gọi là Thập Nhị Tiên Nương. Đây là mười hai vị Chầu Bà có quyền năng to lớn, được nhân gian tôn thờ như những bậc thánh nữ linh thiêng trong tín ngưỡng Tứ Phủ Đạo Mẫu. Các Ngài không chỉ là những vị thần cai quản khắp trên rừng, dưới nước, bốn phương tám hướng mà còn được xem là hóa thân hoặc thị giả thân cận của các Thánh Mẫu, làm nhiệm vụ truyền lệnh, ban phước, cứu khổ cứu nạn cho muôn dân.
Mỗi vị Chầu trong Thập Nhị Tiên Nương có cõi cai quản riêng, đại diện cho những yếu tố tự nhiên, mang trong mình một sức mạnh huyền bí giúp bảo vệ con người khỏi thiên tai, dịch bệnh và mang lại bình an, tài lộc. Các Ngài hiển linh trong những nghi lễ hầu đồng, nơi mà âm nhạc, vũ điệu và tín ngưỡng hòa quyện để tôn vinh sự linh thiêng của các bậc Thánh. Tín đồ thờ phụng tin rằng, khi được các Ngài ban ơn, con người sẽ gặp may mắn, công danh thuận lợi, gia đạo an vui, sức khỏe dồi dào.
Dưới đây là hình ảnh minh họa và thông tin về các vị Chầu để độc giả có thể hiểu rõ hơn về họ:
Là vị thánh nữ quyền lực bậc nhất trong hàng Thập Nhị Tiên Nương. Ngài hầu cận Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên, mang dáng vẻ uy nghi, cao sang, đại diện cho thiên giới và quyền lực tối cao. Chầu Đệ Nhất cai quản các nghi lễ cầu đảo, ban phúc, giúp đỡ những người có duyên với nhà Trời.
Là nữ chúa của núi rừng, là thị giả thân cận của Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn. Ngài cai quản miền sơn lâm, giúp đỡ những người sống và làm ăn nơi núi cao, ban tài lộc, săn bắn thuận lợi và bảo vệ những người hành hương, khách bộ hành trên rừng.
Chầu Đệ Tam Thoải Phủ
Là thánh nữ cai quản sông nước, là hiện thân của Mẫu Đệ Tam Thoải Cung. Ngài giúp người đi biển, người làm nghề chài lưới, những ai sống nhờ sông nước được bình an, mưa thuận gió hòa. Chầu Đệ Tam còn giúp khai sáng trí tuệ, tâm linh và mang lại sự thịnh vượng cho những người thành tâm thờ phụng.
Chầu Đệ Tứ Khâm Sai
Là vị thánh nữ có quyền lực mạnh mẽ, có nhiệm vụ đi thị sát bốn phương theo lệnh của Thánh Mẫu. Ngài có khả năng điều binh khiển tướng, trấn áp tà ma, giữ gìn trật tự âm dương, giúp gia đạo yên ổn, đất đai vững bền.
Cai quản các dòng suối, thác nước trong rừng sâu. Ngài có phép lực giúp người đi rừng tránh thú dữ, tránh tai nạn khi qua sông, suối. Tín đồ tin rằng, khi có lòng thành cầu khấn Chầu Năm, mọi chuyến đi xa sẽ được bình an.
Là vị chầu mang đậm màu sắc huyền bí. Ngài cai quản một vùng linh thiêng, thường hiển linh giúp người có căn duyên được khai mở tâm linh, giúp người tu tập đạt được sự giác ngộ.
Là nữ tướng anh hùng, gắn liền với truyền thuyết về những nữ thần giáng trần trợ giúp dân tộc chống giặc ngoại xâm. Ngài có phong thái oai nghiêm, thường ban phúc cho những ai có chí lớn, mong cầu công danh sự nghiệp.
Chầu Tám Bát Nàn
Là hiện thân của nữ anh hùng Bát Nàn Đại Tướng Quân, người đã có công chống giặc, giữ yên bờ cõi. Ngài tượng trưng cho tinh thần chiến đấu kiên cường, giúp đỡ những người làm quan, binh nghiệp có được sự nghiệp vững vàng.
Chầu Chín Cửu Tỉnh
Là vị chầu có quyền năng hộ mệnh cho chín tỉnh miền Bắc, giúp dân an cư lạc nghiệp, bảo hộ gia đạo. Ngài có phong thái từ bi nhưng cũng rất nghiêm khắc với những ai làm điều gian dối.
Gắn liền với vùng mỏ than, giúp đỡ những người làm nghề khai khoáng, công nhân mỏ được bình an. Ngài còn giúp người kinh doanh, buôn bán được thuận lợi, tránh những điều rủi ro.
Chầu Bé Bắc Lệ
Là vị thánh nữ được tôn kính tại Bắc Lệ, nơi có ngôi đền thiêng thờ phụng Ngài. Ngài giúp những người gặp khó khăn, hoạn nạn tìm được lối đi, giúp cầu duyên, cầu con cái và ban sự che chở cho những ai có căn số.
Là vị chầu cai quản tại từng địa phương, bảo vệ đất đai, quê hương, giúp mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Các tín đồ thường đến cầu khấn Chầu Bà để mong sự bình yên cho gia đình, xóm làng.
Tứ Phủ Thập Nhị Vị Anh Linh Công Chúa không chỉ là những vị thánh bảo hộ con người mà còn là hiện thân của triết lý nhân sinh trong tín ngưỡng Đạo Mẫu. Mỗi vị Chầu Bà đại diện cho một phương diện trong đời sống, từ thiên nhiên, đất đai, nước non cho đến sự nghiệp, chiến công, tâm linh. Qua đó, tín ngưỡng thờ Mẫu không chỉ đơn thuần là niềm tin tôn giáo mà còn là sự kết tinh của bản sắc văn hóa Việt Nam, gắn bó chặt chẽ với đời sống tâm linh của nhân dân.
Dù trải qua bao thăng trầm lịch sử, tín ngưỡng thờ Tứ Phủ Thập Nhị Vị Anh Linh Công Chúa vẫn luôn tồn tại và phát triển, trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người Việt. Sự tôn kính dành cho các Ngài không chỉ thể hiện lòng biết ơn mà còn là sự tiếp nối truyền thống văn hóa, tâm linh của cha ông, giúp thế hệ sau gìn giữ những giá trị thiêng liêng của dân tộc.